Ο πόλεμος τελειώνει - Η Ρόδος ελεύθερη

Από την στιγμή που το ΚΡΗΤΗ απεβίβασε τους πρώτους Έλληνες ναύτες στην Αθήνα μέχρι τον Μάϊο του 1945 που η Γερμανία παρεδόθη άνευ όρων, ο πόλεμος στην θάλασσα δεν ήταν τόσο επικίνδυνος. Στα μέτωπα ξηράς όμως της Ευρώπης ήταν άγριος. Οι Σύμμαχοι φαίνεται ότι έχασαν την ευκαιρία να τον τελειώσουν πριν τον χειμώνα του 1944 - 45. Μέθυσαν με τους θριάμβους του 1944 κι έδωσαν χρόνο στους Γερμανούς ν' ανασυντάξουν την άμυνά τους στην Γερμανία.

Οι Γερμανικοί πύραυλοι V1 και V2 που άρχισαν να κτυπούν την Αγγλία, η ανείπωτη αθλιότης και εξαχρείωσις που κληρονομούν οι σύμμαχοι στις απελευθερούμενες χώρες και ο βαρύς χειμώνας που ενέσκηψε, μεταθέτουν το τέλος του πολέμου για το 1945. Διάχυτο είναι το συναίσθημα ότι οι Σύμμαχοι άφησαν να τους ξεφύγει η νίκη το 1944.

Η Ελλάς ζει κι αυτή την μεγάλη της τραγωδία. Δεν πέρασαν ούτε δύο μήνες από την απελευθέρωσή της όταν ξέσπασε ένας άγριος ιδιόμορφος πόλεμος, μεταξύ Ελλήνων, Ελλήνων και 'Αγγλων, που εξόντωνε και κατέστρεφε καθημερινών, όλο τον Δεκέμβριο του 1944, ό,τι είχε απομείνει όρθιο από το πέρασμα του Β' Παγκοσμίου πολέμου και της τριπλής του κατοχής.

Η Ρόδος και η Κρήτη, κρατούνται ακόμη σταθερά από τους Γερμανούς, επέπρωτο, δε, όπως θα δούμε στην συνέχεια, ο Κυβερνήτης του αντιτορπιλικού μας ΚΡΗΤΗ να υπογράψει την άνευ όρων παράδοση της Ρόδου από τους Γερμανούς στις αρχές του Μαίου του 1945.

Η Γερμανία πνέει πλέον τα λοίσθια. Αφού απέτυχε στις δύο μεγάλες αντεπιθέσεις της στο Δούναβη και στον Ρήνο, εγκατέλειψε τον αγώνα. Υποχωρούν οι Γερμανοί για την τελική μάχη του Βερολίνου και προχωρούν οι Σύμμαχοι απ' όλες τις κατευθύνσεις προς αυτό.

Ο Μουσολίνι δολοφονείται στις 28 Απριλίου μαζί με την ερωμένη του έξω από το Μιλάνο κι ο Χίτλερ αυτοκτονεί στις 30 Απριλίου 1945 μαζί με την μέχρι χθες ερωμένη του και προ εικοσιτετραώρου σύζυγό του Εύα Μπράουν.

Ο διάδοχος του Χίτλερ, ναύαρχος Νταϊνιτς, υπογράφει στις 9 Μαίου 1945 την άνευ όρων συνθηκολόγηση του Γ' Ράϊχ. Ο πόλεμος στην Ευρώπη τελείωσε! Το Βερολίνο έχει καταληφθεί αφού προηγουμένως σχεδόν ισοπεδώθηκε.

Ερείπια που καίγονται ακόμη, αποσυντεθημένες κοινωνίες και απέραντη δυστυχία ξαπλώνεται σ' όλη την Ευρώπη, όλο αυτό το τελευταίο εξάμηνο του πολέμου.

Στο διάστημα αυτό πολλά συνέβησαν και στο αντιτορπιλικό μας. Η δράση του συνεχίσθηκε ακατάπαυστα με την μόνη διαφορά ότι η εχθρική αντίδραση στην θάλασσα ήταν αμελητέα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος προήρχετο από τα εκτεταμένα ναρκοπέδια, που με ιδιαίτερη επιμέλεια και σπατάλη μας κληρονόμησαν οι Γερμανοί και οι Ιταλοί στο Αιγαίο και σ' όλες τις θάλασσες. Εχρειάσθηκαν πέντε ολόκληρα χρόνια μετά τον πόλεμο για να καθαρίσουν τις θάλασσες αυτές τα Ελληνικά ναρκαλιευτικά. Είναι μία εποποιία που δυστυχώς έχει ξεχασθεί στο πέρασμα του χρόνου. Με το βιβλίο που εξέδωσα το 1980 Η ναρκαλιεία τις Ελληνικές Θάλασσες 1944 - 1949 νομίζω ότι εκάλυψα την εποποιία αυτή σε μεγάλο ποσοστό.

Μέσα σ' αυτές τις θάλασσες, πέρασε το τελευταίο του εξάμηνο το ΚΡΗΤΗ κινούμενο ακατάπαυστα σ' όλη την Ανατολική Μεσόγειο, ανεφοδιάζοντας κυρίως τα νησιά και την Ηπειρωτική Ελλάδα.

Το τελευταίο δίμηνο περιπολεί στα Δωδεκάνησα και συμμετέχει στον αποκλεισμό της Ρόδου, για να εξαναγκάσει τους Γερμανούς να φύγουν μια ώρα αρχύτερα. Δεν μπόρεσε ν' αποφύγει όμως το πικρό ποτήρι της τραγωδίας των Δεκεμβριανών στην Αθήνα. Αλλά ας πάρουμε όλα τα γεγονότα με τη σειρά τους.

Μετά την απελευθέρωση της Αθήνας, το ΚΡΗΤΗ εξακολουθεί να παρέχει την υποστήριξή του στα δύο Αγγλικά καταδρομικά Αϊτζαξ και Οράϊον.

Προσεγγίζει στην Αλεξάνδρεια γι' ανεφοδιασμό και εν συνεχεία Πειραιά και πάλι Αλεξάνδρεια και πάλι Πειραιά ή Θεσσαλονίκη ή Μυτιλήνη. Αδειάζει τις τροφαποθήκες του και τις ξαναγεμίζει στην Αλεξάνδρεια.

Στις αρχές Δεκεμβρίου καταπλέει στον Πειραιά προερχόμενο από την Ιταλία. Έχει συνοδεύσει δύο μεγάλα φορτηγά. Αντί όμως να εισπλεύσει στο λιμάνι, παίρνει διαταγή να αγκυροβολήσει έξω απ' αυτό μαζί με τα δύο φορτηγά που συνόδευε. Στην Αθήνα ξέσπασε επανάσταση. Οι απροκάλυπτα πλέον κομμουνιστικές δυνάμεις του ΕΑΜ, προσπαθούν να καταλάβουν την Αρχή και να επιβάλουν τις απόψεις τους. Οι νεαροί με τα όπλα που μας συνόδευαν όταν βγήκαμε στην Αθήνα, επεδόθησαν σ' ένα άνευ προηγουμένο όργιο εξοντώσεως των πάντων. Επροδόθησαν και αυτοί από τους αρχηγούς τους. Η εξαθλίωση και η πείνα που επικρατούσαν στην Αθήνα και σ' όλη την Ελλάδα βοήθησε ώστε εκατόμβες θυμάτων να συντροφεύσουν τις άλλες τόσες εκατόμβες που προκάλεσε η κατοχή. Αλλά όλα αυτά δεν αποτελούν το αντικείμενο της ιστορίας μας. Έχουν γραφεί τόσα πολλά που ό,τι και να γράψει κανείς θα είναι πλεονασμός.

Εμείς στο αντιτορπιλικό μας ΚΡΗΤΗ είδαμε και παρομοιάσαμε την κατάσταση με την ανταρσία του Απριλίου του 1944, στην Αλεξάνδρεια. Κι εκεί το κράτος καταλύθηκε, αλλά τον Δεκέμβριο στην Αθήνα, το κράτος δεν καταλύθηκε μόνον. Γιατί δεν είχε καν συγκροτηθεί. Απλώς αιματοκυλίστηκε.

Ήταν λοιπόν γραφτό και για το ΚΡΗΤΗ να εμπλακεί σ' αυτό το αιματοκύλισμα. Είχαμε όπως την πείρα του Απριλίου και κανείς από το πλήρωμά του δεν πίστεψε στην ανάγκη της ανθρωποσφαγής εκείνου του Δεκεμβρίου στην Αθήνα. Ίσως η αποτυχία του κινήματος στην Αλεξάνδρεια, να δίδαξε τους αρχηγούς αυτής της αιματοχυσίας, ότι θα έπρεπε να ήταν σκληρότεροι. Εδίδαξε όμως κι εμάς, ότι σε τίποτε το σωστό και εθνικό δεν απέβλεπαν οι επαναστάσεις τους τόσο στην Αλεξάνδρεια τον Απρίλιο όσο και στην Αθήνα και στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο.

Με σφιγμένη την καρδιά, βομβαρδίζαμε συνεχώς όπου υπήρχε συγκέντρωσις ανταρτών και το βεληνεκές των πυροβόλων μας το επέτρεπε. Το βράδυ η Αθήνα ήταν θεοσκότεινη. Μόνον τροχιοδεικτικά και λάμψεις από εκρήξεις φωτίζουν τον χειμωνιάτικο ουρανό της.

Ζούμε περιπολώντας από τον κόλπο της Ελευσίνας μέχρι το Δέλτα του Φαλήρου, όλο το φρικτό δράμα αυτών που προ δύο περίπου μηνών με κλάματα και χαρές μας υποδέχθηκαν στην Ομόνοια και στο Σύνταγμα.

Ο όρμος του Νέου Φαλήρου, μέχρι την Πειραϊκή και το Παλαιό Φάληρο ευρίσκεται υπό τον έλεγχο μας. Τα τιμημένα κανόνια του ΚΡΗΤΗ και των άλλων πολεμικών, ενεπλάκησαν κι αυτά στον απαίσιο αδελφοκτόνο πόλεμο.

Σε απόσταση αρκετών χιλιομέτρων από την ακτή, επικρατεί ησυχία. Κάθε εστία εξουδετερώνεται αμέσως από τα πλοία που υποστηρίζουν τους στρατιώτες στην ξηρά.

Το βεληνεκές του πυροβολικού του ΚΡΗΤΗ δεν μπορεί να καλύψει όλη την Αθήνα. Σε μία έμμεση βολή που ο στόχος δεν φαινότανε, αδειάσαμε πάνω από 200 βλήματα, και κανείς δεν ξέρει εάν έπεσαν πραγματικά στο στόχο ή στα κεφάλια αθώων ανθρώπων όπως ήταν οι περισσότεροι.

Αλλ' όλο το λεκανοπέδιο της Αττικής, εξακολουθεί να είναι θεοσκότεινο τις νύχτες. Τίποτε δεν δείχνει πως η κατάρα αυτή θα περάσει. Πού πάμε λοιπόν;

Ο φόρτος των πυρομαχικών μας, οι ώρες λειτουργίας των μηχανών και τα τρόφιμα είχαν φθάσει σε κρίσιμα σημεία. Είκοσι μέρες ζήσαμε την νέα αυτή τραγωδία, κινούμενοι σ' ένα χώρο 10 τετραγωνικών μιλίων. Τι μπορούμε πάρα πάνω να προσφέρουμε; Όλοι μας είχαμε στην ξηρά προσφιλή μας πρόσωπα, γονείς, συζύγους, αδέλφια, παιδιά φίλους. Ποιος ξέρει τι να γίνονται! Μπορεί και οι οβίδες μας να σκότωσαν μερικούς από αυτούς...

Στις 28 Δεκεμβρίου πήραμε διαταγή, να φύγουμε για τον Τάραντα της Ιταλίας, για ανεφοδιασμό και επισκευές. Εγκαταλείψαμε λοιπόν το Φάληρο, αφήνοντας πίσω μας το χάος. Για δεύτερη φορά, φεύγαμε από την πατρίδα, χωρίς να ξέρουμε και πάλι τι θα βρούμε πίσω μας και ποιους θα βρούμε. Αλλά και να μέναμε τί θα κερδίζαμε; Ίσως όταν σε 10 μέρες περίπου σταμάτησε η αιματοχυσία αυτή, να μπορούσαμε να τρέξουμε για να μάθουμε αμέσως τι γίνονται οι συγγενείς μας. Αντ' αυτού, τα νέα μας έρχονται σιγά - σιγά στον Τάραντα, όπου μείναμε 40 μέρες για γενική επισκευή του πλοίου και δεξαμενισμό.

Στον Τάραντα συναντήσαμε πολλούς εξόριστους Έλληνες μεταξύ των οποίων και πολλούς από την ανταρτική ομάδα του Ζέρβα, που τα αρματαγωγά μας τους μετέφεραν εκεί για να αποφύγουν την γενική σφαγή.

Η καταιγίδα πέρασε προσωρινώς από την Αθήνα. Όταν γυρίσαμε βρήκαμε νέα ερείπια. Κοινωνικά, οικογενειακά, υλικά. 'Αργησαν κι αυτά να αναστηλωθούν γιατί εν τω μεταξύ ξέσπασε ο ανταρτοπόλεμος, που επιμήκυνε για την Ελλάδα τον πόλεμο κατά τέσσερα ακόμα χρόνια.

Αλλά η Ρόδος και η Κρήτη, ενώ στην Αθήνα αλληλοεξοντώνοντο, εξακολουθούν να ζουν υπό το πέλμα του κατακτητού. Από τα μέσα, λοιπόν, Φεβρουαρίου αποσπασθήκαμε στην δύναμη του 22ου Στολίσκου αντιτορπιλικών που είχε αποκλείσει την Ρόδο και την πίεζε να παραδοθεί.

Ο στολίσκος αποτελείτο από τέσσερα Αγγλικά αντιτορπιλικά και το ΚΡΗΤΗ. Ο Διοικητής του επέβαινε του αντιτορπιλικού Έξμουρ. Σύνδεσμος του Στολίσκου ετοποθετήθη ο Έφεδρος Σημαιοφόρος Γ. Σπορίδης.

Η βάση μας ήταν η Σύμη. Απ' εκεί εξορμούσαμε νύχτα - μέρα για τις περιπολίες μας. Κανένα πλωτό μέσο δεν έπρεπε να πλησιάσει την Ρόδο. Πλησιάζαμε όπου τα νερά ήταν βαθιά την Ρόδο για να αναγνωρίσουμε τις Γερμανικές θέσεις. Και τη νύχτα περιπολούσαμε τις ανατολικές ακτές της, ενώ τα άλλα αντιτορπιλικά τις βορειοδυτικές.

Οι Γερμανοί στο λιμάνι της Ρόδου είχαν και μικρό αριθμό τορπιλακάτων. Δεν μας ενόχλησαν όμως. Εφ' όσον τα παρατηρητήριά τους δεν ενετόπιζαν αποβατική δύναμη δεν τις χρησιμοποιούσαν.

Δύο επεισόδια αξίζει τον κόπο να σημειώσουμε σ' όλη αυτή την περιπολία γύρω από την αποκλεισμένη Ρόδο, που κράτησε τρεις σχεδόν μήνες.

Μία από τις ατέλειωτες σκοτεινές νύχτες της περιπολίας μας, το ραντάρ ενετόπισε κάποιο πλοίο επιφανείας. Έβρεχε κατακλυσμιαία και αρχικά πιστέψαμε ότι ήταν ψευδοηχώ από την βροχή. Πλησιάσαμε στα πέντε μίλια περίπου, το στόχο και διαπιστώσαμε πια καθαρά ότι δεν επρόκειτο περί ψευδοηχούς. Ήταν ένας αρκετά μεγάλος στόχος και καμιά αμφιβολία δεν μας έμεινε ότι πράγματι επρόκειτο για πλοίο επιφανείας, με πλήρη κάλυψη φώτων.

Τα απαίσια κουδούνια του συναγερμού βρόντησαν και πάλι τον συνεχή τους κωδωνισμό. Αυτά τα κουδούνια είχαν σπάσει τα νεύρα μας. Νομίζω ότι για πολύ καιρό, πολλοί από μας, με το κουδούνισμα της πόρτας του σπιτιού μας, ανατριχιάζαμε. Εγώ προσωπικώς στο πρώτο σπίτι που πήγα, το πρώτο πράγμα που έκανα ήταν ν' αλλάξω τον μονότονο αυτό απαίσιο κωδωνισμό, με ένα από τα γνωστά συστήματα που δίνουν μελωδικό ήχο.

Ο Κυβερνήτης διέταξε να ζητήσουμε το σήμα αναγνωρίσεως από το πλοίο, με τον προβολέα σημάτων. καμιά απάντησις. Το καλούμε για δεύτερη φορά και αμέσως ο Κυβερνήτης διατάσσει μία ομοβροντία φωτιστικών. Η διαταγή έφθασε στον κατευθυντήρα μισή. Βάλατε μία ομοβροντία. Το φωτιστικών το έφαγε καθ' οδόν ή το τηλέφωνο, ή ο τηλεφωνητής ή τ' αυτιά μας. Εν πάση περιπτώσει ο βομβητής πυρός εσήμανε το γνωστό του προειδοποιητικό σήμα και η επίσης γνωστή λάμψις, με τον υπόκωφο θόρυβο εκάλυψε το ΚΡΗΤΗ. Έξι ημιρηκτικά βλήματα έφυγαν από το ΚΡΗΤΗ με στόχο το άγνωστο πλοίο.

Η λάμψις όμως της ομοβροντίας απεκάλυψε το σφάλμα. Σε πλήρη εκνευρισμό ο Κυβερνήτης ωρύετο ότι διέταξε φωτιστικά και όχι ημιρηκτικά. Διέταξε να σταματήσουμε την βολή και να συνεχίσουμε με φωτιστικά μέχρις ότου φωτίσουμε τον στόχο. αν δεν μου τον βουλιάξατε εν τω μεταξύ, όπως μας είπε: Αλλά ούτε και γι' αυτό είστε άξιοι, προσέθεσε με σαδισμό.

Είναι γνωστό ότι τα φωτιστικά επειδή μόνον νύκτα ως επί το πλείστον βάλλονται, έχουν άφλογο πυρίτιδα στον κάλυκά τους. Και τούτο για να βάλλονται, χωρίς να γίνονται αντιληπτά τα πλοία. Η λάμψις, δεν μπορούσε να προήρχετο λοιπόν από βλήματα φωτιστικά. 'Αλλωστε δεν ήταν φωτιστικά. Η διαταγή παρερμηνεύθη μεν, αλλά εξετελέσθη ταχύτατα. Ευτυχώς η σκόπευσις μέσω ραντάρ την εποχή εκείνη δεν ήταν τόσο ακριβής, για να βυθίσει ένα εμπορικό πλοίο με μία ομοβροντία. Διότι περί εμπορικού επρόκειτο, που σε λίγο άναψε όλα του τα φώτα, ενώ τα φωτιστικά πέφτανε δίπλα του το ένα πίσω από το άλλο. Και το χειρότερο ήταν ότι το πλοίο αυτό μετέφερε εφόδια και τρόφιμα στα Δωδεκάνησα. Αλλά τί φταίγαμε εμείς; Κανείς δεν μας ειδοποίησε για την διέλευσή του και ούτε κι ο ίδιος ο πλοίαρχός του εγνώριζε καλά - καλά που ήταν. Περίμενε να ξημερώσει όπως είπε όταν τον συναντήσαμε στη Σύμη, για να βρει το στίγμα του. Προς στιγμήν νόμισε ότι οι οβίδες που σφύριζαν πάνω από το κεφάλι του ήσαν Γερμανικές και άρχισε να καλεί σε βοήθεια με φωτοβολίδες και τον ασύρματο! Το αστείο είναι ότι από τον ασύρματο πιάσαμε το σήμα του κι αφού παρά λίγο να το βουλιάξουμε, του είπαμε ότι είμεθα κοντά του, δεν διατρέχει κανένα κίνδυνο πια, και να πάρει την πορεία που έπρεπε για να φθάσει στην Σύμη που είχε για προορισμό.


Το ΚΡΗΤΗ ανεφοδιάζεται εν πλώ με πετρέλαιο από πετρελαιοφόρο


Το επεισόδιο όμως αυτό, μας έκανε πιο προστατευτικούς στις επόμενες περιπολίες μας. Κι ίσως να μας βοήθησε να επιστρατεύσουμε όλη μας την προσοχή, και να αποφύγουμε μερικές αδέσποτες νάρκες που εκόβοντο από το αγκυροβόλιό τους, λόγω θαλασσοταραχής, και επέπλεαν.

Οι Γερμανοί όμως στην Ρόδο, δεν εννοούν να παραδοθούν. Τα νέα από την πατρίδα τους, τους συγκινούν μεν, αλλά δεν κάμπτονται. Καλά οχυρωμένοι στα φρούρια των ιπποτών της, και προστατευόμενοι από την θάλασσα με τις εκατοντάδες των ναρκών που είχαν ποντίσει, δεν έδειχναν καμιά διάθεση να κουβεντιάσουν μαζί μας.

Πολλές φορές, αν κατά λάθος κανένα καίκι ξέπεφτε στη Ρόδο, το συνελάμβαναν. Εάν προσπαθούνε να φύγει το βούλιαζαν. Εγνώριζαν καλά ότι κανείς δεν θα αποτολμούσε αποβατική επιχείρηση στο νησί, γιατί υπήρχαν πολλά αδύνατα σημεία στην επιχείρηση αυτή, και ούτε διετίθεντο την εποχή εκείνη δυνάμεις για ένα τέτοιο σκοπό.

Έπρεπε λοιπόν, το λιγότερο, να σταματήσουν τις προκλήσεις τους. Παίρνουμε λοιπόν διαταγή με το πρώτο επεισόδιο που θα συμβεί σε βάρος οιουδήποτε συμμαχικού πλοίου, να αδειάσουμε το 50% του φόρτου των πυρομαχικών μας στον Αρχάγγελο, κάπου 10 χιλιόμετρα νοτίως της πόλεως της Ρόδου, όπου ήταν και η κυρία βάσις των Γερμανών.

Ο βομβαρδισμός σχεδιάζεται επιμελώς. Δεν γνωρίζω εάν υπήρξε επεισόδιο που τον προεκάλεσε. Πάντως το σούρουπο της 30ης Μαρτίου πλέουμε ολοταχώς προς τον Αρχάγγελο. Ο κατευθυντήρ έχει αρχίσει να σκοπεύει τον Αρχάγγελο, και το ΚΡΗΤΗ είναι πανέτοιμο για τον βομβαρδισμό. Η θάλασσα είναι ήρεμη. Προσπαθήσαμε να αιφνιδιάσουμε τους Γερμανούς. Δεν αναμέναμε όμως και καμιά αξία λόγου αντίδραση. Με την μεγίστη του ταχύτητα το ΚΡΗΤΗ πλησιάζει τον Αρχάγγελο στα 6 μίλια, στρίβει δεξιά και παίρνει πορεία παράλληλη προς την ακτή. Είχε μόλις αρχίσει να σκοτεινιάζει όταν τα κανόνια του ΚΡΗΤΗ άρχισαν να αστράφτουν από τις ταχείς ομοβροντίες τους. Μερικές λάμψεις από τις εκρήξεις στην ακτή, που μόλις διεκρίνοντο, μας βοήθησαν για τις πρώτες διορθώσεις στη βολή μας. Δεν αντελήφθημεν όμως αμέσως ότι οι λάμψεις αυτές δεν ήσαν μόνο από τις οβίδες μας.

Οι περισσότερες ήταν από τα επάκτια πυροβολεία των Γερμανών, που έβαλαν εναντίον μας. Πολλά βλήματα σφύριξαν πάνω από το κεφάλι μας και πολλά εκρήγνυντο κοντά στο πλοίο μας. Αρχίσαμε να αλλάζουμε συχνά πορείες που μαζί με το σκοτάδι έκαναν πιο δύσκολη την σκόπευση των Γερμανών.

Όλη αυτή η μονομαχία πυροβολικού δεν κράτησε πάνω από πέντε λεπτά. Τα πυρομαχικά που έπρεπε να βληθούν εξηντλήθησαν και το ΚΡΗΤΗ μέσα στους καπνούς του παίρνει πορεία προς ανατολάς.

Θα ήταν κρίμα, εάν ένα μήνα πριν τελειώσει ο πόλεμος, το καράβι μας, που κανένας εχθρικός δαίμονας δεν το άγγιξε από τότε που το παραλάβαμε, να εβυθίζετο έξω από την Ρόδο!

Γιατί πράγματι μετά ένα περίπου μήνα, ο 'Αγγλος διοικητής του Στολίσκου και Κυβερνήτης του αντιτορπιλικού Έξμουρ μας εσήμανε να επιστρέψουμε στη Σύμη, διότι ο Γεμρμανός στρατηγός Βάγκνερ του εμήνυσε ότι προτίθεται να παραδοθεί. Ασφαλώς η παράδοσίς του δεν είχε άμεση σχέση με τον βομβαρδισμό μας. Ήταν απόρροια της γενικής παραδόσεως άνευ όρων της Γερμανίας. Ίσως να μπορούσε ν' αντισταθεί για αρκετό χρονικό διάστημα. Αλλ' αντελήφθη πως ήταν μάταιο, όπως και πράγματι ήταν. Η παράδοσίς του συνεφωνήθη μέσω του ασυρμάτου Αλεξανδρείας να γίνει ως εξής:

Στις 6 το πρωί της 7ης Μαίου, ο Γερμανός στρατηγός θα ευρίσκετο επιβαίνων μιας των τορπιλακάτων του, 2 μίλια νοτίως του ακρωτηρίου του όρμου Μαρμαρίς της Τουρκίας. Η τορπιλάκατος θα έφερε λευκή σημαία, και το σήμα του στρατηγού, τα δε πυροβόλα της θα ήταν σκεπασμένα και στερεωμένα στο διάμηκες.

Ουδείς θα κυκλοφορούσε στο κατάστρωμα, η δε τορπιλάκατος ευθύς ως επλησίαζαν τα αντιτορπιλικά ΚΡΗΤΗ και Έξμουρ θα έπρεπε να συμμορφούται με τις εντολές του ΚΡΗΤΗ. Το Αγγλικό αντιτορπιλικό Έξμουρ θα έπλεε κοντά της, σε οποιαδήποτε δε ύποπτη κίνησή της θα την εβύθιζε αμέσως.

Πράγματι όλα εξελίχθηκαν κανονικά. Από τις πέντε το πρωί διακρίναμε την τορπιλάκατο που έβγαινε προσεκτικά απ' το λιμάνι της Ρόδου. Στις έξι αρκιβώς κράτησε στο στίγμα που είχε συμφωνηθεί. Την πλησιάσαμε και της είπαμε να μας ακολουθήσει. Ο αγκυλωτός σταυρός, κυμάτιζε αιχμάλωτος των αντιτορπιλικών ΚΡΗΤΗ και Έξμουρ στην πρύμνη της τορπιλακάτου. Κανείς δεν κυκλοφορούσε στο κατάστρωμά της. Ο οπλισμός της ήταν καλά σκεπασμένος. Στην γέφυρα διακρίναμε τον Γερμανό στρατηγό μ' ένα πανύψηλο συνοδό του και τον Κυερνήτη της τορπιλακάτου.

Παίρνουμε πορεία για την Σύμη. Μπροστά εμείς, πίσω μας στα 200 μέτρα η τορπιλάκατος και δίπλα της το Αγγλικό αντιτορπιλικό Έξμουρ. Το ΚΡΗΤΗ υπερήφανο με δυσκολία συγκρατεί την απέραντη εθνική ικανοποίηση του πληρώματός τους. Δεν μας κυρίευσε όμως αίσθημα εκδικήσεως. Η ταπείνωσις που έπρεπε να αισθάνονται οι αιχμάλωτοί μας και η υπεύθυνη αποστολή μας τη στιγμή εκείνη, μας γέμιζε ικανοποίηση. Κάθε επιπόλαια πράξη μας, ίσως να έφερνε καταστρεπτικό αποτέλεσμα στην Ρόδο. Γιατί αν δεν τηρούσαμε την συμφωνία μας μέχρι την τελευταία στιγμή κι αν για οποιονδήποτε λόγο η τορπιλάκατος δεν επέστρεφε στην Ρόδο δεν γνωρίζω τι θα έκαναν στο νησί οι αναμένοντες 6.000 Γερμανοί.

Γύρω στις 8 το πρωί αγκυροβόλησε στη Σύμη. Διατάσσουμε την τορπιλάκατο να παραβάλει στην μοναδική προβλήτα του φυσικού όρμου της Σύμης που την φύλασσαν επιμελώς 'Αγγλοι κομάντος και Έλληνες του Ιερού Λόχου. Αγκυροβολεί και το Αγγλικό αντιτορπιλικό δίπλα μας και σε λίγο η βενζινάκατός του, φεύγει απ' αυτό και σπεύδει στο λιμανάκι για να παραλάβει τον Γερμανό στρατηγό με τον πανύψηλο υπασπιστή του. Καθαιρούμε την βενζινάκατό μας και ο Κυβερνήτης μας φεύγει για το Αγγλικό αντιτορπιλικό.

Η μοίρα του επεφύλασσε την μέγιστη τιμή να προσυπογράψει την παράδοση της φρουράς της Ρόδου και όλη της Δωδεκανήσου μαζί με τον 'Αγγλο Κυβερνήτη. Στιγμή ιστορική, που εορτάσθη με πολύ συγκρατημένη χαρά, έως ότου ο Γερμανός στρατηγός επιστρέψει και πάλι στην βάση του στην Ρόδο.

Διακρίνουμε τον στρατηγό Βάγκνερ μέσα στην βενζινάκατο του αντιτορπιλικού Έξμουρ να πηγαίνει στο μόλις 50 μέτρα δεξιά μας αντιτορπιλικό.

Τον υποδέχονται στην κλίμακα με συνήθεις τιμές συρικτών προς ξένο αξιωματικό οι δύο Κυβερνήτες. Τον συνοδεύουν στο διαμέρισμα Κυβερνήτου όπου υπογράφουν το πρωτόκολλο παραδόσεως. Σε λιγότερο από πέντε λεπτά, κατηφής και σοβαρός, βγαίνει από το διαμέρισμα ο Βάγκνερ ακολουθούμενος από τους δύο Κυβερνήτες. Από τη στιγμή εκείνη είχε παραδοθεί άνευ όρων. Η συμφωνία ήταν να παραμείνουν οι φρουρές ως έχουν, μέχρις ότου διατεθεί πλοίο για την μεταφορά τους στη Γερμανία. Στη Ρόδο θα επέστρεφε αμέσως με την τορπιλάκατο, συνοδευόμενος από το ΚΡΗΤΗ, θα εκτελούσε δε από την στιγμή εκείνη όλες τις διαταγές που θα του δίναμε εφόσον δεν παρεβίαζαν την συμφωνία ήτοι, του σεβασμού της σωματικής ακεραιότητος των παραδιδομένων και της στρατιωτικής τους τιμής.

Ο Γερμανός Διοικητής των Στρατιωτικών δυνάμεων Δωδεκανήσου, στρατηγός
Βάγκνερ μεταβαίνει για να υπογράψει την παράδοση τςν δυνάμεων του στο
Α/Τ ΕΞΜΟΥΡ. Την παράδοση προσυπέγραψε και ο Κυβερνήτης του ΚΡΗΤΗ.

Σε λίγο ο Βάγκνερ επιστρέφει στην τορπιλάκατο και ο Κυβερνήτης μας στο καράβι.

Νέος θρίαμβος επιφυλάσσεται στο ΚΡΗΤΗ. Να μπει ως απελευθερωτής και ύστερα από σκλαβιά χρόνων το πρώτο Ελληνικό αντιτορπιλικό στο λιμάνι της Ρόδου.

Μπροστά προχωρεί σιγά η Γερμανική τορπιλάκατος. Ακολουθούμε εμείς. Η τορπιλάκατος δεν φέρει πια σημαία. Ούτε κανένα απολύτως σήμα. Στην πρύμνη του ΚΡΗΤΗ ανεμίζει και πάλι υπερήφανη η μεταξωτή του σημαία.

Προχωρούμε σιγά και προσεκτικά. Όλοι στις θέσεις συναγερμού. Τα στεγανά κλειστά. Όλη η περιοχή είναι ναρκοθετημένη και η τορπιλάκατος κάνει ό,τι μπορεί για να μας οδηγήσει ασφαλώς μέσα από τον μυστικό δίαυλο των Γερμανών.

Πως άλλαξαν τα πράγματα! Οι Γερμανοί τρέμουν μη βουλιάξουμε και μας οδηγούν στα μυστικά τους κανάλια, αγόγγυστα και αθόρυβα!

Η Ρόδος φαίνεται καθαρά! Και γύρω στη μία το μεσημέρι, η πρώρα του ΚΡΗΤΗ έχει κατεύθυνση προς το λιμάνι της. Η τορπιλάκατος μπαίνει πρώτη, ακολουθούμε εμείς και σε λίγο παραβάλλουμε στον λιμενοβραχίονα. Γερμανοί στρατιώτες μας βοηθούν να προσδέσουμε, ενώ ο στρατηγός Βάγκνερ ανεβαίνει σ' ένα αυτοκίνητο και φεύγει. Από το φρούριο υποστέλλεται η Γερμανική σημαία. Η Ρόδος είναι ελεύθερη! Ύστερα από σκλαβιά αιώνων, στις 7 Μαίου του 1945, το Ελληνικό αντιτορπιλικό, ΚΡΗΤΗ πρώτο της έφερε την ελευθερία!

Ήταν το πρώτο χαρμόσυνο γεγονός μέσα στις τόσες τραγωδίες που ζούσε τότε η Ελλάς. Γιατί το γεγονός αυτό ήταν ο προάγγελος της εν συνεχεία επισήμου ενσωματώσεως της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα.

Το λιμάνι φρουρείται καλά από τους Γερμανούς. Είχε πολλά πυρομαχικά στην αποβάθρα, και οι Γερμανοί μας συνέστησαν να μην επιτρέψουμε στον κόσμο που είχε μαζευτεί κατά χιλιάδες έξω από το λιμάνι να πλησιάσει. Ο Κυβερνήτης, όμως δεν το δέχθηκε. Και ο κόσμος ξεχύθηκε στο λιμάνι τρίβοντας τα μάτια του για το αναπάντεχο γεγονός. Όρμησαν στο καράβι, φιλούσαν την σημαία του κι έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο.

Ο δήμαρχος Καζούλης, μας παρεκάλεσε να παραστούμε σε δοξολογία στην Μητρόπολη, μόλις το ΚΡΗΤΗ μπήκε στο λιμάνι και ο αγκυλωτός σταυρός υπεστάλει από τον ιστό του φρουρίου. Πράγματι, στο καράβι έμεινε η απαραίτητη φρουρά, όλοι δε οι άλλοι, με στολή επιθεωρήσεως ανεβήκαμε στα άφθονα μεταφορικά μέσα που μας διέθεσαν οι Γερμανοί και συνοδευόμενοι από πολλούς πολίτες που ανέβηκαν κι αυτοί στ' αυτοκίνητα, ξεκινήσαμε για τον Μητροπολιτικό ναό. Σ' ένα πανζουρλισμό από χιλιάδες κατοίκους που άρχισαν να μαζεύονται απ' όλο το νησί, φθάσαμε έξω από την Μητρόπολη. Οι καμπάνες όλων των εκκλησιών κτυπούσαν χαρμόσυνα και ό,τι Ελληνική σημαία υπήρχε φυλαγμένη από χρόνια βγήκε από τα ντουλάπια και κυμάτιζε στα σπίτια.

Ανασυνταχθήκαμε έξω από την Μητρόπολη και μπήκαμε μέσα στο ναό. Ήταν κατάμεστος από κόσμο. Οι ιερείς με τα χρυσά τους άμφια έδιναν μεγαλοπρέπεια στην τελετή, ενώ χορωδία από 40 - 50 κοριτσόπουλα της Ρόδου, ντυμένα με άσπρη φούστα και μπλε μπλούζα έψαλε το "Υπερμάχω".

Δεν βρισκόταν κανείς, που να μην έκλαψε από τη συγκίνηση. Κι αν βρισκόταν έκλαψε κι αυτός, όταν τα κοριτσόπουλα αυτά έψαλαν τον Εθνικό Ύμνο.

Η μυσταγωγία έκλεισε με την προσφώνηση του επιτρόπου των ενοριτών της εκκλησίας. Επάλετο η φωνή του από την συγκίνηση.

Ο λόγος του μας συνεκίνησε. Με την ταχύτητα όμως που εξελίχθησαν τα γεγονότα, ο αγνός αυτός πατριώτης ενόμισε ότι το αντιτορπιλικό ΚΡΗΤΗ το έστειλαν οι Κρητικοί για να τους απελευθερώσουν.

Δεν ήταν τραγικό το σφάλμα του, γι' αυτό και κανείς δεν θέλησε να τον διορθώσει, όταν κατ' επανάληψη στις προσφωνήσεις του άρχιζε με την φράση: Ηρωικά τέκνα της Μεγαλονήσου μας Κρήτης.

Η τελετή τελείωσε με τον Εθνικό Ύμνο που ξανατραγούδησε η χορωδία. Ο ενθουσιασμός και η συγκίνηση είχαν φθάσει στο αποκόρυφό τους. Και το τελικό ξέσπασμα ήταν η άρνηση του κόσμου να μας αφήσει να επιστρέψουμε στο καράβι. Κάθε μία οικογένεια παρέλαβε από 2 - 3 ναύτες, υπαξιωματικούς και αξιωματικούς και τους φιλοξένησε όλη την ημέρα στο σπίτι της. Εις μάτην αγωνιζόμαστε να βρεθούμε μεταξύ μας. Μόνον αργά το βράδυ, όλοι είχαν και πάλι συγκεντρωθεί στο καράβι.

Μείναμε δύο μέρες μόνο στην Ρόδο. 'Αλλο αντιτορπιλικό μας αντικατέστησε στα καθήκοντα της Ναυτικής Διοικήσεως που είχαμε αναλάβει. Εμείς φύγαμε για την Αλεξάνδρεια για ανεφοδιασμό και παραλαβή προσφύγων για να τους μεταφέρουμε στην Ελλάδα.

Όταν φθάσαμε εκεί όλα είχαν αλλάξει. Φως άφθονο το βράδυ, ούτε περιορισμοί στην κυκλοφορία, ούτε φόβος αερικών προσβολών. Όλα με χαρούμενη αισιοδοξία και γεμάτοι από εθνική υπερηφάνεια, ατενίζαμε το μέλλον που δεν θα έπρεπε να μας ξαναεπιφυλάξει τόσες βαθιές συγκινήσεις και τόσες πολλές τραγωδίες.

Ο πόλεμος είχε τελειώσει.



Πίσω στα Περιεχόμενα